Zum Inhalt
Atelierby nealvdv
WerkbankKostenlos starten

Einstellungen

Zurück zur Karte

Handwerk · Schützen

Security

Systemen, mensen en gegevens beschermen, en weten wat de wet vraagt.

  • 10 Module
  • 299 Lernstunden

Mit diesem Handwerk kostenlos starten

WerkstattplanModule und Richtwerte für Lernstunden pro Rang
RangModuleStunden
Lehrling464
Compagnon4155
Meister280
Gesamt10299

Die Lerninhalte auf dieser Seite gibt es vorerst nur auf Niederländisch.

Warum dieses Handwerk

Elke organisatie is een doelwit, van de bakker met een webshop tot het ziekenhuis, en de meeste incidenten beginnen bij iets eenvoudigs: een zwak wachtwoord, een gemiste update, een overtuigende phishingmail. In dit ambacht leer je bouwen, verdedigen en testen, altijd legaal en met toestemming, en je leert wat NIS2 en de GDPR in België concreet vragen.

Was du vorher brauchst

De leerlingmodules van Fundament en Netwerk. Voor de modules over veilig programmeren helpt basiskennis van Web of Code.

Der Lehrplan

Module pro Rang

Jedes Modul hat Lektionen und eine Aufgabe mit einem Ergebnis, das jemand anderes prüfen kann. Die Stunden sind Richtwerte.

Dein Fortschritt

Du hakst Module auf diesem Gerät ab; nichts geht an einen Server. Auf der Werkbank speicherst du deinen Weg in einem Konto, reichst deine Aufgaben ein und bekommst das Meisterzeichen von Neal.

Lehrling

Die Grundlagen. Mit diesen Modulen und einer Compagnon-Prüfung wirst du Compagnon.

4 Module · 64 Std.

  1. De basis: CIA en dreigingsmodellen

    15 Lernstunden

    Vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid zijn de drie dingen die je beschermt. Je leert denken als een verdediger: wat is waardevol, wie wil eraan, en hoe?

    • OWASP Threat Dragon
    • STRIDE
    • Een tekentool
    Lektionen, Aufgabe und was du danach kannst
    Was du danach kannst
    • De CIA-driehoek uitleggen met voorbeelden uit een kmo
    • Een eenvoudig dreigingsmodel opstellen met STRIDE of een aanvalsboom
    • Risico's inschatten naar kans en impact en prioriteiten stellen
    • Uitleggen wat verdediging in de diepte is en het toepassen op een concreet systeem
    Lektionen
    1. Wat beveiliging is, en wat niet
    2. Vertrouwelijkheid, integriteit, beschikbaarheid
    3. Wie valt aan en waarom
    4. Dreigingsmodellen: STRIDE en aanvalsbomen
    5. Risico: kans maal impact
    6. Verdediging in de diepte
    7. Ethiek: wat je wel en niet mag
    Die Aufgabe

    Maak een dreigingsmodel voor de webshop van een fictieve Brugse chocolatier: tekening van het systeem, minstens tien dreigingen met STRIDE, een risico-inschatting en de vijf maatregelen die je eerst zou nemen. Een Compagnon beoordeelt of je de belangrijkste dreigingen gevonden hebt.

  2. Wachtwoorden, MFA en passkeys

    12 Lernstunden

    De meeste inbraken beginnen met gestolen of geraden inloggegevens. Je leert hoe wachtwoorden worden opgeslagen en gekraakt, en waarom MFA en passkeys het verschil maken.

    • Bitwarden of 1Password
    • Microsoft Entra ID of Google Workspace
    • Een FIDO2-sleutel
    • Have I Been Pwned
    Lektionen, Aufgabe und was du danach kannst
    Was du danach kannst
    • Uitleggen hoe wachtwoorden veilig worden opgeslagen met een trage hashfunctie en salt
    • Een wachtwoordbeheerder en MFA uitrollen voor een klein team
    • Het verschil uitleggen tussen sms-codes, authenticator-apps, hardwaresleutels en passkeys
    • Gebruikers helpen overstappen op passkeys waar het kan
    Lektionen
    1. Hoe wachtwoorden gestolen en gekraakt worden
    2. Hashen, salt en trage algoritmen
    3. Wachtwoordbeheerders
    4. MFA: soorten en hun zwaktes
    5. Passkeys en FIDO2
    6. Itsme en eID in de Belgische context
    Die Aufgabe

    Rol voor een (fictief of echt, met toestemming) team van vijf mensen een wachtwoordbeheerder en MFA uit op de belangrijkste accounts. Lever een uitrolplan, een handleiding van één pagina voor de gebruikers en een controlelijst die aantoont dat elk account MFA heeft. Een Compagnon controleert de lijst.

  3. Phishing en de menselijke kant

    12 Lernstunden

    Aanvallers richten zich vaak op mensen in plaats van op systemen. Je leert phishing en social engineering herkennen, en collega's helpen zonder ze bang of schuldig te maken.

    • Safeonweb
    • MXToolbox
    • Een mailclient met headerweergave
    Lektionen, Aufgabe und was du danach kannst
    Was du danach kannst
    • De kenmerken van een phishingmail, sms of telefoontje herkennen en uitleggen
    • Een mail analyseren via de headers en SPF, DKIM en DMARC
    • Een korte sensibiliseringssessie geven voor niet-technische collega's
    • Uitleggen hoe je verdachte berichten doorstuurt naar suspicious@safeonweb.be en wat Safeonweb doet
    Lektionen
    1. Hoe phishing werkt
    2. Social engineering: telefoon, sms en ter plaatse
    3. Mailheaders lezen
    4. SPF, DKIM en DMARC
    5. Safeonweb en melden in België
    6. Een cultuur waarin melden mag
    Die Aufgabe

    Analyseer vijf echte (geanonimiseerde) phishingberichten die in België rondgingen, met per bericht de signalen, de headers waar beschikbaar en wat de aanvaller wilde. Maak daarna een sensibiliseringssessie van twintig minuten voor een vzw en geef ze. De deelnemers vullen een korte quiz in; een Compagnon beoordeelt je analyse.

  4. Netwerkbeveiliging en firewalls

    25 Lernstunden

    Je leert een netwerk opdelen, verkeer filteren en zien wat er over de lijn gaat. Van een firewallregel tot een VPN en segmentatie.

    • pfSense of OPNsense
    • WireGuard
    • Wireshark
    • VirtualBox of Proxmox
    Lektionen, Aufgabe und was du danach kannst
    Was du danach kannst
    • Firewallregels schrijven volgens het principe 'standaard weigeren'
    • Een netwerk segmenteren met VLAN's voor bijvoorbeeld gasten, kassa en kantoor
    • Verkeer analyseren met Wireshark en verdachte patronen herkennen
    • Een VPN opzetten voor veilige toegang van buitenaf
    Lektionen
    1. Het netwerk als aanvalsoppervlak
    2. Firewalls: stateful filtering en regels
    3. Segmentatie en VLAN's
    4. VPN's: WireGuard en IPsec
    5. Verkeer bekijken met Wireshark
    6. Wifi veilig inrichten
    Die Aufgabe

    Richt in een virtuele labo-omgeving een netwerk in voor een fictief café in Leuven met drie segmenten (gasten-wifi, kassa, kantoor), firewallregels ertussen en een WireGuard-VPN voor de zaakvoerder. Lever de configuratie, een netwerktekening en een test die aantoont dat de gasten de kassa niet bereiken. Een Compagnon herhaalt de test.

Compagnon

Das Handwerk beherrschen: größere Projekte, mit Review bei jedem Meilenstein.

4 Module · 155 Std.

  1. Webbeveiliging en veilig programmeren

    40 Lernstunden

    Je leert de OWASP Top 10 kennen door de fouten zelf te maken, te vinden en te herstellen. Daarna bouw je veiligheid in vanaf het begin: in je code, je afhankelijkheden en je pijplijn.

    • OWASP Juice Shop
    • Burp Suite Community
    • OWASP ZAP
    • Semgrep
    • GitHub Actions
    Lektionen, Aufgabe und was du danach kannst
    Was du danach kannst
    • De categorieën van de OWASP Top 10 uitleggen met een voorbeeld en een oplossing
    • Injectie, XSS en fouten in toegangscontrole vinden en herstellen in bestaande code
    • Statische analyse en controle van afhankelijkheden toevoegen aan een CI-pijplijn
    • Geheimen veilig beheren in plaats van ze in code te zetten
    • AI-gegenereerde code nakijken op veiligheidsfouten
    Lektionen
    1. De OWASP Top 10
    2. Injectie en XSS
    3. Gebroken toegangscontrole en authenticatie
    4. Beveiligingsheaders, CSP en cookies
    5. Afhankelijkheden en de toeleveringsketen
    6. Geheimen beheren
    7. Veiligheid in de pijplijn: SAST en controle van afhankelijkheden
    8. AI-code nakijken op veiligheid
    Die Aufgabe

    Vind en herstel in OWASP Juice Shop of een vergelijkbare bewust kwetsbare applicatie minstens acht kwetsbaarheden uit verschillende categorieën. Lever per kwetsbaarheid een kort rapport (wat, hoe gevonden, impact, oplossing) en een pijplijn met Semgrep en een controle van afhankelijkheden op een eigen project. Een Meester controleert de rapporten en de pijplijn.

  2. Identiteit, logging en kwetsbaarheidsbeheer

    35 Lernstunden

    Wie mag wat, wat gebeurt er, en welke gaten staan er open? Je leert toegang beheren, logs centraliseren in een SIEM en kwetsbaarheden systematisch opvolgen en patchen.

    • Wazuh
    • Greenbone OpenVAS
    • Microsoft Entra ID
    • NVD en de CISA KEV-catalogus
    Lektionen, Aufgabe und was du danach kannst
    Was du danach kannst
    • Toegang inrichten volgens minimale rechten met rollen en voorwaarden
    • Logs van servers, firewalls en cloud centraliseren en er detectieregels op schrijven
    • Een kwetsbaarheidsscan uitvoeren, resultaten prioriteren en een patchplan opstellen
    • Uitleggen hoe CVE, CVSS en de lijst van actief misbruikte kwetsbaarheden helpen bij prioriteren
    Lektionen
    1. Identiteits- en toegangsbeheer
    2. Minimale rechten, beheerdersaccounts en toegangsreviews
    3. Logging: wat en hoe lang
    4. Een SIEM opzetten en detectieregels schrijven
    5. Kwetsbaarheden scannen
    6. CVE, CVSS en prioriteren
    7. Patchbeheer dat werkt
    Die Aufgabe

    Zet in een labo een SIEM op (bijvoorbeeld Wazuh) die logs van twee servers en een firewall verzamelt, schrijf drie detectieregels en toon aan dat ze afgaan bij een gesimuleerde aanval. Scan dezelfde servers op kwetsbaarheden en lever een patchplan met prioriteiten. Een Meester voert de gesimuleerde aanval opnieuw uit.

  3. Ethisch hacken en pentesten

    50 Lernstunden

    Je leert aanvallen zoals een aanvaller, maar uitsluitend legaal: in je eigen labo, op oefenplatformen en bij klanten met schriftelijke toestemming en een afgesproken scope. Ongeautoriseerde toegang is in België strafbaar.

    • Kali Linux
    • Nmap
    • Burp Suite
    • Metasploit
    • Hack The Box of TryHackMe
    Lektionen, Aufgabe und was du danach kannst
    Was du danach kannst
    • Een pentest voorbereiden met een schriftelijke opdracht, scope en spelregels
    • Een methodische test uitvoeren: verkennen, scannen, uitbuiten, rapporteren
    • Machines oplossen op Hack The Box of TryHackMe en je werkwijze documenteren
    • Een pentestrapport schrijven dat zowel een directie als een ontwikkelaar begrijpt
    Lektionen
    1. Wet en ethiek: alleen met schriftelijke toestemming
    2. Scope, spelregels en communicatie
    3. Verkennen en scannen
    4. Webapplicaties testen
    5. Uitbuiten en rechten verhogen in een labo
    6. Capture the Flag
    7. Het rapport
    Die Aufgabe

    Los minstens tien machines op TryHackMe of Hack The Box op en schrijf voor één ervan een volledig pentestrapport alsof het een klantopdracht was, inclusief een fictieve opdrachtbrief met scope. Een Meester beoordeelt het rapport op methode, bewijs en bruikbaarheid van de aanbevelingen.

  4. Incidentrespons, back-ups en ransomware

    30 Lernstunden

    Ooit loopt het mis. Je leert een incident afhandelen van detectie tot lessen, back-ups opzetten die een ransomware-aanval overleven, en melden aan wie je moet melden.

    • Restic of Veeam
    • Een tafeloefeningsscenario
    • Meldformulieren van CCB en GBA
    Lektionen, Aufgabe und was du danach kannst
    Was du danach kannst
    • Een incidentresponsplan opstellen voor een kleine organisatie
    • Een back-upstrategie uitwerken met een offline of onveranderlijke kopie en ze testen
    • Een incident afhandelen: inperken, uitroeien, herstellen en bewijs bewaren
    • Bepalen of een incident gemeld moet worden aan het CCB of de Gegevensbeschermingsautoriteit, en binnen welke termijn
    Lektionen
    1. De fasen van incidentrespons
    2. Een plan en een belboom
    3. Back-ups: de 3-2-1-regel en onveranderlijke kopieën
    4. Herstellen oefenen
    5. Ransomware: hoe het binnenkomt en wat je dan doet
    6. Bewijs bewaren
    7. Melden: CCB en Gegevensbeschermingsautoriteit
    Die Aufgabe

    Schrijf een incidentresponsplan en een back-upstrategie voor een fictieve boekhoudpraktijk in Hasselt met tien medewerkers. Organiseer daarna een tafeloefening van een uur met een ransomware-scenario met minstens drie deelnemers, en toon met een hersteltest aan dat de back-ups werken. Een Meester leidt een deel van de oefening en beoordeelt plan en test.

Meister

Was ein Meister selbstständig können muss, als Vorbereitung auf das Meisterstück.

2 Module · 80 Std.

  1. NIS2, CyberFundamentals en de GDPR

    45 Lernstunden

    De Belgische wet van 26 april 2024 zet de NIS2-richtlijn om, met het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) als toezichthouder. Je leert organisaties begeleiden van nulmeting tot aantoonbare maatregelen met het CyberFundamentals-raamwerk, en je combineert dat met de meldplicht onder de GDPR.

    • CyberFundamentals-raamwerk (CCB)
    • Wet van 26 april 2024 (NIS2)
    • GDPR
    • Website van de Gegevensbeschermingsautoriteit
    • Safeonweb@work
    Lektionen, Aufgabe und was du danach kannst
    Was du danach kannst
    • Bepalen of een organisatie onder NIS2 valt en als essentiële of belangrijke entiteit
    • Een nulmeting uitvoeren met het CyberFundamentals-raamwerk op het passende niveau
    • Een plan van aanpak opstellen dat technische en organisatorische maatregelen koppelt aan de vereisten
    • De meldplichten uitleggen: incidenten aan het CCB en datalekken aan de Gegevensbeschermingsautoriteit
    • Bestuurders uitleggen welke verantwoordelijkheid ze onder NIS2 dragen
    Lektionen
    1. De NIS2-richtlijn en de Belgische wet van 26 april 2024
    2. Wie valt eronder: sectoren, grootte, essentieel of belangrijk
    3. Het CCB, registratie en toezicht
    4. Het CyberFundamentals-raamwerk en zijn niveaus
    5. Meldplicht bij significante incidenten
    6. GDPR: datalekken melden en documenteren
    7. Verantwoordelijkheid van het bestuur
    8. Van nulmeting naar plan
    Die Aufgabe

    Voer bij een echte Belgische organisatie (met toestemming) of op basis van een uitgebreide casus een NIS2-scoping en een CyberFundamentals-nulmeting uit. Lever het scopingadvies, de ingevulde zelfevaluatie met bewijs per maatregel, een geprioriteerd plan van aanpak en een samenvatting van twee pagina's voor het bestuur. Neal toetst het geheel aan de wet en het raamwerk.

  2. Security leiden en adviseren

    35 Lernstunden

    Als Meester help je organisaties keuzes maken: waar investeer je eerst, hoe meet je vooruitgang, en hoe houd je het vol. Je leert een beveiligingsprogramma opzetten en begeleiden.

    • CyberFundamentals-raamwerk
    • ISO/IEC 27001 (als referentie)
    • Een spreadsheet of GRC-tool
    Lektionen, Aufgabe und was du danach kannst
    Was du danach kannst
    • Een beveiligingsroadmap voor een kmo opstellen die past bij haar middelen
    • Beleid schrijven dat mensen echt lezen en volgen
    • Leveranciers en de toeleveringsketen beoordelen op beveiliging
    • Vooruitgang meten en rapporteren aan een bestuur
    Lektionen
    1. Van maatregelen naar een programma
    2. Kleine budgetten, grote winst: waar eerst
    3. Beleid dat werkt
    4. Leveranciers en de toeleveringsketen
    5. Meten en rapporteren
    6. Compagnons begeleiden en werk reviewen
    Die Aufgabe

    Stel voor een echte kmo of vzw (met toestemming) een beveiligingsroadmap voor de komende achttien maanden op, met beleid op twee pagina's, een leveranciersbeoordeling van hun drie belangrijkste IT-leveranciers en een eerste rapport voor het bestuur. De klant beoordeelt de bruikbaarheid; Neal de inhoud.

Das Meisterstück

So wirst du Meister in diesem Handwerk

Je begeleidt een echte Belgische organisatie van nulmeting tot aantoonbare verbetering: bijvoorbeeld een NIS2-traject met CyberFundamentals, een volledige pentest met schriftelijke opdracht en hertest, of een incidentresponsprogramma met een geteste hersteltest. Of je levert een substantiële bijdrage aan een open-source beveiligingsproject. Neal beoordeelt het werk, het bewijs en het gesprek met de klant.

Echte Arbeit, beurteilt von Neal. Meister bist du pro Handwerk, nicht in der ganzen IT auf einmal.

Für Kunden

Was du damit für Kunden tun kannst

Was ein Kunde von dir verlangen kann, sobald du dieses Handwerk beherrschst, und ab welchem Rang. Die Dauer ist ein Richtwert.

  • Ab Meister

    NIS2-nulmeting

    Je weet of NIS2 voor jou geldt, waar je staat ten opzichte van het CyberFundamentals-raamwerk en wat je eerst moet doen, in begrijpelijke taal.

    Was du lieferst

    • Scopingadvies: val je onder NIS2 en in welke categorie
    • Nulmeting volgens CyberFundamentals op het passende niveau
    • Geprioriteerd plan van aanpak
    • Samenvatting voor het bestuur
    Dauer
    1 tot 3 weken
    Für wen
    Middelgrote en grote organisaties in NIS2-sectoren, en hun leveranciers

  • Ab Compagnon

    Security-basischeck voor je zaak

    Een praktische controle van de basis: wachtwoorden en MFA, updates, back-ups, mail en wifi. Daarna weet je wat er goed zit en wat je deze maand moet regelen.

    Was du lieferst

    • Controle van accounts, MFA en beheerdersrechten
    • Controle van back-ups met een hersteltest
    • Controle van SPF, DKIM en DMARC
    • Actielijst met prioriteiten
    Dauer
    1 tot 3 dagen
    Für wen
    Zelfstandigen, kmo's en vzw's zonder eigen IT-afdeling

  • Ab Meister

    Pentest van je website of webapplicatie

    Wij proberen met jouw schriftelijke toestemming, binnen een afgesproken scope, binnen te raken in je applicatie, zodat je de gaten vindt voor een aanvaller het doet.

    Was du lieferst

    • Opdrachtbrief met scope en spelregels
    • Pentestrapport met bevindingen, bewijs en aanbevelingen
    • Bespreking met je ontwikkelaars
    • Hertest na de herstellingen
    Dauer
    3 tot 10 dagen
    Für wen
    Bedrijven met een webshop, klantenportaal of eigen applicatie

  • Ab Compagnon

    Security-awareness voor je team

    Je medewerkers herkennen phishing en weten wat te doen bij twijfel, zonder angstcultuur, met voorbeelden uit jullie eigen werk.

    Was du lieferst

    • Sessie op maat met echte voorbeelden
    • Een meldprocedure op één pagina
    • Opvolgsessie of korte herhaling
    Dauer
    1 tot 2 dagdelen
    Für wen
    Elk team, van een gemeentebestuur tot een kleine kmo

  • Ab Compagnon

    Incidentrespons- en back-upplan

    Als het misgaat, weet iedereen wat te doen en kan je herstellen. Je hebt een plan, back-ups die een ransomware-aanval overleven, en je hebt het samen geoefend.

    Was du lieferst

    • Incidentresponsplan met belboom en meldprocedures
    • Back-upstrategie met offline of onveranderlijke kopie
    • Een geteste hersteltest
    • Tafeloefening met je team
    Dauer
    1 tot 3 weken
    Für wen
    Kmo's, praktijken en vzw's die afhankelijk zijn van hun IT

  • Ab Meister

    Veilige ontwikkelpijplijn

    Beveiliging wordt een vast onderdeel van hoe je team software bouwt: fouten worden automatisch opgemerkt voor ze in productie gaan.

    Was du lieferst

    • Statische analyse en controle van afhankelijkheden in de pijplijn
    • Geheimenbeheer
    • Training veilig programmeren met de OWASP Top 10
    • Checklist voor code review, ook van AI-code
    Dauer
    1 tot 3 weken
    Für wen
    Softwareteams en digitale bureaus
Was du nach dem Atelier machen kannst

Arbeit

Berufe auf dem belgischen Markt

So heißen die Jobs, zu denen dieses Handwerk führt. Eine Ausbildung ist keine Jobgarantie: Dein Portfolio und deine Arbeit machen den Unterschied.

  • Security analyst
  • SOC analyst
  • Penetration tester
  • Security engineer
  • Security consultant
  • Cybersecurity consultant
  • CISO
  • Information security officer
  • GRC consultant
  • Incident responder

Zertifikate

Zertifikate, auf die die Module vorbereiten

Echte Zertifikate, ausgestellt vom Anbieter selbst. Wir stellen sie nicht aus: Die Prüfung legst du beim Anbieter ab. Prüf den aktuellen Inhalt und Preis immer beim Anbieter.

  • Certified in Cybersecurity (CC)

    AnbieterISC2

    Instapcertificaat over de basisprincipes; sluit aan bij de leerlingmodules.

  • CompTIA Security+

    AnbieterCompTIA

    Breed, leveranciersonafhankelijk basiscertificaat; sluit aan bij de leerling- en de eerste Compagnon-modules.

  • CompTIA CySA+

    AnbieterCompTIA

    Gericht op detectie en analyse; sluit aan bij Identiteit, logging en kwetsbaarheidsbeheer en Incidentrespons.

  • OffSec Certified Professional (OSCP)

    AnbieterOffSec

    Praktisch pentestexamen; sinds eind 2024 behaal je de variant OSCP+. Sluit aan bij Ethisch hacken.

  • Certified Information Systems Security Professional (CISSP)

    AnbieterISC2

    Voor ervaren professionals; vraagt naast het examen aantoonbare werkervaring. Sluit aan bij de meestermodules.

  • Certified Information Security Manager (CISM)

    AnbieterISACA

    Gericht op beheer en governance van informatiebeveiliging; sluit aan bij Security leiden en NIS2.

Lesekomfort

Mach die Website leichter lesbar. Deine Wahl bleibt auf diesem Gerät gespeichert.

Textgröße

Lieber die Einstellungen deines Geräts (Zoom, Screenreader, Dunkelmodus)? Die funktionieren hier auch.