Aller au contenu
Atelierby nealvdv
ÉtabliCommencer gratuitement

Préférences

Retour à la carte

Métier · Faire tourner

Mainframe

De machines achter je bankrekening: z/OS, COBOL, JCL en moderne tooling.

  • 9 modules
  • 255 heures d’étude

Commencer gratuitement ce métier

Planning d’atelierModules et heures d’étude indicatives par rang
RangModulesHeures
Apprenti488
Compagnon392
Maître275
Total9255

Le contenu pédagogique de cette page n’existe pour l’instant qu’en néerlandais.

Pourquoi ce métier

Banken, verzekeraars en overheden draaien hun kernsystemen nog altijd op mainframes, ook in België, en die systemen verwerken elke dag enorme aantallen transacties. Tegelijk gaan veel ervaren mainframemensen met pensioen, waardoor wie het vak leert een schaars en gezocht profiel wordt. Je leert het klassieke vak en de moderne manier van werken: VS Code, Zowe, Git en API's.

Ce qu’il vous faut avant de commencer

De leerlingmodules van Fundament; ervaring met programmeren helpt, maar COBOL en JCL leer je hier van nul. Je oefent op IBM Z Xplore, een gratis leeromgeving van IBM met echte toegang tot een mainframe.

Le programme

Les modules par rang

Chaque module comprend des leçons et un exercice dont quelqu’un d’autre peut vérifier le résultat. Les heures sont indicatives.

Votre progression

Vous cochez les modules sur cet appareil ; rien n’est envoyé à un serveur. Sur l’Établi, vous gardez votre parcours dans un compte, déposez vos travaux et recevez le poinçon de Neal.

Apprenti

Les bases. Avec ces modules et une épreuve de compagnon, vous devenez Compagnon.

4 modules · 88 h

  1. Wat een mainframe is

    15 heures d’étude

    Je ontdekt wat een mainframe is, waarom organisaties ze blijven gebruiken en hoe IBM Z en z/OS in elkaar zitten. Je maakt je account op IBM Z Xplore en zet je eerste stappen.

    • IBM Z Xplore
    • TSO/ISPF
    • z/OS
    Leçons, exercice et ce que vous saurez faire ensuite
    Ce que vous saurez faire ensuite
    • Uitleggen waarom banken en verzekeraars voor hun kernsystemen nog mainframes gebruiken
    • De hoofdonderdelen van IBM Z en z/OS benoemen: LPAR's, adresruimten, subsystemen
    • Inloggen op een z/OS-systeem en er rondkijken via TSO/ISPF
    • Het verschil tussen batch- en online verwerking uitleggen met een voorbeeld uit het bankwezen
    Leçons
    1. Een korte geschiedenis, van System/360 tot IBM Z
    2. Wie draait er vandaag nog op een mainframe, en waarom
    3. Hardware: betrouwbaarheid, beschikbaarheid, LPAR's
    4. z/OS en zijn subsystemen
    5. Batch en online
    6. Je account op IBM Z Xplore
    7. TSO en ISPF: de klassieke interface
    L’exercice

    Werk de introductie-uitdagingen van IBM Z Xplore af en lever het bewijs (de badge of de voltooide uitdagingen). Schrijf daarnaast een uitleg van één pagina voor een collega-webontwikkelaar over wat er gebeurt in een mainframe als je in België een overschrijving doet, zonder namen van banken te verzinnen. Een Compagnon controleert de uitleg.

  2. Datasets en JCL

    22 heures d’étude

    Op z/OS heten bestanden datasets en start je werk met Job Control Language. Je leert datasets aanmaken en beheren en je eerste jobs schrijven en opvolgen.

    • JCL
    • ISPF
    • SDSF
    • DFSORT
    • IBM Z Xplore
    Leçons, exercice et ce que vous saurez faire ensuite
    Ce que vous saurez faire ensuite
    • Het verschil uitleggen tussen sequentiële datasets, PDS en PDSE, en VSAM
    • Datasets aanmaken, bewerken en kopiëren via ISPF en Zowe
    • Een JCL-job schrijven met JOB-, EXEC- en DD-statements en hem indienen
    • De uitvoer van een job in de spool lezen en een fout zoals een abend opsporen
    Leçons
    1. Datasets: namen, soorten en catalogi
    2. PDS en PDSE
    3. VSAM in het kort
    4. JCL: JOB, EXEC en DD
    5. Utilities: IEBGENER, IEFBR14, SORT
    6. Jobs indienen en de spool lezen
    7. Return codes en abends
    L’exercice

    Schrijf een reeks JCL-jobs die een dataset aanmaakt, er testdata in kopieert, de data sorteert en het resultaat in een nieuwe dataset zet. Lever de JCL en de jobuitvoer; een Compagnon dient je jobs opnieuw in op IBM Z Xplore en controleert dat ze met return code 0 eindigen.

  3. COBOL

    35 heures d’étude

    COBOL is de taal van de kernsystemen. Je leert COBOL-programma's lezen, schrijven, compileren en uitvoeren, met bestanden, records en decimale berekeningen.

    • Enterprise COBOL for z/OS
    • JCL
    • VS Code met IBM Z Open Editor
    • IBM Z Xplore
    Leçons, exercice et ce que vous saurez faire ensuite
    Ce que vous saurez faire ensuite
    • De vier divisies van een COBOL-programma herkennen en uitleggen
    • Een programma schrijven dat een bestand leest, records verwerkt en een rapport maakt
    • Exact rekenen met gepakte decimalen en uitleggen waarom dat voor geld belangrijk is
    • Een COBOL-programma compileren, linken en uitvoeren met JCL
    Leçons
    1. Waarom COBOL nog bestaat
    2. Divisies, secties en paragrafen
    3. Data definiëren: PIC, niveaus en records
    4. Bestanden lezen en schrijven
    5. Rekenen met decimalen
    6. Compileren en uitvoeren met JCL
    7. Bestaande code lezen
    L’exercice

    Schrijf een COBOL-programma dat een bestand met fictieve rekeningbewegingen in euro leest, per rekening het saldo berekent en een rapport maakt met totalen. Lever de broncode, de JCL en de uitvoer; een Compagnon draait het met een eigen testbestand en controleert de bedragen tot op de cent.

  4. Modern werken: Zowe en VS Code

    16 heures d’étude

    Je hoeft niet alleen in een groen scherm te werken. Met Zowe en VS Code werk je op het mainframe zoals in elk ander project: vanuit je editor en je terminal.

    • Zowe CLI
    • Zowe Explorer
    • VS Code
    • IBM Z Open Editor
    • Node.js
    Leçons, exercice et ce que vous saurez faire ensuite
    Ce que vous saurez faire ensuite
    • Zowe Explorer en Zowe CLI installeren en verbinden met een z/OS-systeem
    • Datasets en USS-bestanden bewerken vanuit VS Code
    • Jobs indienen en uitvoer ophalen via de Zowe CLI in een script
    • Uitleggen wat z/OS UNIX System Services is en wanneer je het gebruikt
    Leçons
    1. Wat Zowe is
    2. Zowe Explorer in VS Code
    3. Zowe CLI en profielen
    4. z/OS UNIX System Services
    5. IBM Z Open Editor voor COBOL en JCL
    6. Scripts die jobs indienen en opvolgen
    L’exercice

    Schrijf een script met de Zowe CLI dat je COBOL-programma uit de vorige module uploadt, compileert, uitvoert en de uitvoer lokaal opslaat. Lever het script met een README; een Compagnon voert het uit tegen IBM Z Xplore en moet zonder ISPF hetzelfde resultaat krijgen.

Compagnon

Maîtriser le métier : des projets plus grands, relus à chaque étape.

3 modules · 92 h

  1. Db2, CICS en IMS

    40 heures d’étude

    De kernsystemen draaien op Db2 for z/OS voor data en CICS voor online transacties; in sommige omgevingen ook IMS. Je leert er programma's voor schrijven en ze begrijpen.

    • Db2 for z/OS
    • CICS Transaction Server
    • Enterprise COBOL
    • Zowe
    Leçons, exercice et ce que vous saurez faire ensuite
    Ce que vous saurez faire ensuite
    • SQL uitvoeren op Db2 for z/OS en embedded SQL in COBOL gebruiken
    • Uitleggen hoe CICS online transacties beheert
    • Een eenvoudig CICS-programma in COBOL schrijven en uitvoeren
    • De basis van IMS uitleggen: hiërarchische databank en transactiebeheer
    Leçons
    1. Db2 for z/OS: tabellen, SQL en het verschil met andere databanken
    2. Embedded SQL in COBOL: precompile en bind
    3. CICS: transacties, programma's en resources
    4. Een CICS-programma met COMMAREA of channels
    5. IMS in grote lijnen
    6. Batch en online samen: consistentie en locking
    L’exercice

    Bouw een COBOL-programma dat met embedded SQL klantgegevens uit een Db2-tabel leest en bijwerkt, en een CICS-transactie die een klant opzoekt. Lever code, JCL en schermafdrukken of logs van de uitvoering; een Meester controleert de code en de afhandeling van fouten (SQLCODE).

  2. REXX en batchplanning

    28 heures d’étude

    REXX is de scripttaal van z/OS, en batchplanning bepaalt welke jobs wanneer en in welke volgorde lopen. Samen houden ze de nachtelijke verwerking draaiende.

    • REXX
    • JCL
    • IBM Z Workload Scheduler (concepten)
    • IBM Z Xplore
    Leçons, exercice et ce que vous saurez faire ensuite
    Ce que vous saurez faire ensuite
    • REXX-scripts schrijven die datasets bewerken en taken automatiseren
    • Een batchketen ontwerpen met afhankelijkheden, herstartpunten en controles
    • Uitleggen hoe een planner zoals IBM Z Workload Scheduler een keten aanstuurt
    • Een mislukte job in een keten analyseren en een herstart voorstellen
    Leçons
    1. REXX: de basis
    2. REXX in TSO en in batch
    3. Batchketens en afhankelijkheden
    4. Planners: concepten en voorbeelden
    5. Herstarten en herstellen
    6. Een nachtelijke verwerking opvolgen
    L’exercice

    Ontwerp een batchketen van vijf jobs (inlezen, valideren, verwerken, rapporteren, archiveren) met JCL en een REXX-script dat controleert of de vorige stap goed eindigde. Lever een schema van de keten, de code en een draaiboek voor herstart na een fout in stap drie. Een Meester simuleert een fout en volgt je draaiboek.

  3. RACF en beveiliging op z/OS

    24 heures d’étude

    Op een mainframe staan de meest gevoelige gegevens van een organisatie. Je leert hoe RACF gebruikers, groepen en toegang beheert en hoe je een systeem controleert.

    • RACF
    • TSO
    • SMF (concepten)
    Leçons, exercice et ce que vous saurez faire ensuite
    Ce que vous saurez faire ensuite
    • Gebruikers, groepen en dataset-profielen in RACF uitleggen en lezen
    • Toegangsniveaus (READ, UPDATE, ALTER) correct toepassen volgens minimale rechten
    • RACF-rapporten interpreteren en te ruime rechten opsporen
    • Uitleggen hoe mainframebeveiliging aansluit bij audit en regelgeving in de financiële sector
    Leçons
    1. Waarom mainframebeveiliging anders voelt, en waarom niet
    2. RACF: gebruikers, groepen en profielen
    3. Dataset- en algemene resourceprofielen
    4. Minimale rechten en scheiding van functies
    5. Logging en SMF-records
    6. Audit en controles
    L’exercice

    Krijg een beschrijving van een (fictief) RACF-profieloverzicht van een verzekeraar en lever een auditrapport: welke rechten te ruim zijn, welke functies niet gescheiden zijn en welke wijzigingen je voorstelt met de bijbehorende RACF-commando's. Een Meester controleert de bevindingen en de commando's.

Maître

Ce qu’un Maître doit savoir faire seul, en préparation du chef-d’œuvre.

2 modules · 75 h

  1. Git en CI voor mainframe

    35 heures d’étude

    Ook mainframecode hoort in Git met automatische builds en tests. Je leert een DevOps-pijplijn opzetten voor COBOL en JCL, en teams helpen de overstap te maken.

    • Git
    • GitHub Actions of Jenkins
    • Zowe CLI
    • IBM Dependency Based Build (concepten)
    • IBM Z Xplore
    Leçons, exercice et ce que vous saurez faire ensuite
    Ce que vous saurez faire ensuite
    • Mainframebroncode in Git beheren met branches en reviews
    • Een pijplijn opzetten die COBOL bouwt en test bij elke wijziging
    • Afhankelijkheden van copybooks en programma's laten bepalen wat opnieuw gebouwd moet worden
    • Een team begeleiden van een klassieke broncodebeheerder naar Git
    Leçons
    1. Waarom Git op het mainframe
    2. Codepagina's en bestandsindeling: EBCDIC en ASCII
    3. Afhankelijkheidsgebaseerd bouwen
    4. Een pijplijn met Zowe en een CI-server
    5. Unit tests voor COBOL
    6. Een team meenemen in de verandering
    L’exercice

    Zet een pijplijn op die bij elke push naar een Git-repository je COBOL-programma's naar z/OS stuurt, compileert, test en het resultaat terugmeldt. Lever de repository, de pijplijndefinitie en een verslag van een geslaagde en een bewust gefaalde build. Neal controleert de pijplijn.

  2. Modernisering: API's en hybride cloud

    40 heures d’étude

    Modernisering betekent zelden alles herschrijven. Je leert bestaande COBOL-logica ontsluiten via API's met z/OS Connect, het mainframe in een hybride cloud inpassen en een eerlijk moderniseringsadvies geven.

    • z/OS Connect
    • OpenAPI
    • CICS
    • Zowe
    • Claude Code
    Leçons, exercice et ce que vous saurez faire ensuite
    Ce que vous saurez faire ensuite
    • Een CICS- of batchprogramma ontsluiten als REST-API via z/OS Connect
    • Opties voor modernisering vergelijken: behouden, ontsluiten, herschrijven, migreren
    • Bestaande COBOL documenteren zodat nieuwe ontwikkelaars ermee verder kunnen
    • Een moderniseringsroadmap opstellen met risico's en kosten in tijd
    Leçons
    1. Het mainframe in een hybride architectuur
    2. z/OS Connect en OpenAPI
    3. Beveiliging van API's naar het mainframe
    4. Bestaande code documenteren, ook met AI-hulp en menselijke controle
    5. Moderniseringsopties en hun valkuilen
    6. Een roadmap voor een klant
    L’exercice

    Ontsluit de CICS-transactie uit een eerdere module als REST-API met een OpenAPI-beschrijving en bouw een kleine webpagina die ze aanroept. Lever daarnaast technische documentatie van een bestaand COBOL-programma van minstens vijfhonderd regels (bijvoorbeeld uit een open-sourceproject). Neal beoordeelt de API, de beveiliging en de documentatie.

Le chef-d’œuvre

Devenir Maître dans ce métier

Je levert echt werk voor een organisatie met een mainframe of voor een open-sourceproject zoals Zowe: bijvoorbeeld een batchketen moderniseren met Git en CI, een kernprogramma documenteren en ontsluiten via een API, of een RACF-audit met opgevolgde verbeteringen. Neal beoordeelt het werk, de documentatie en de overdracht aan het team.

Un vrai travail, évalué par Neal. On est Maître par métier, pas dans toute l’informatique à la fois.

Pour les clients

Ce que vous pouvez faire avec ce métier pour des clients

Ce qu’un client peut vous demander dès que vous maîtrisez ce métier, et à partir de quel rang. La durée est indicative.

  • À partir de Maître

    COBOL-documentatie en API-ontsluiting

    Je oude, bewezen programma's worden begrijpelijk voor nieuwe mensen en bereikbaar voor je web- en mobiele toepassingen, zonder ze te herschrijven.

    Ce que vous livrez

    • Technische documentatie van de gekozen programma's
    • Overzicht van datastromen en afhankelijkheden
    • REST-API's via z/OS Connect met OpenAPI-beschrijving
    • Beveiligingsadvies voor de API's
    Durée
    3 tot 8 weken
    Pour qui
    Banken, verzekeraars en overheidsdiensten met kernsystemen op het mainframe

  • À partir de Maître

    Git en CI voor je mainframeteam

    Je mainframeteam werkt met Git, reviews en automatische builds, zoals de rest van je IT, zodat wijzigingen sneller en veiliger in productie gaan.

    Ce que vous livrez

    • Analyse van de huidige werkwijze
    • Proefpijplijn voor één applicatie
    • Training voor het team in Git en Zowe
    • Stappenplan voor de rest van het portfolio
    Durée
    4 tot 10 weken
    Pour qui
    IT-afdelingen met een mainframeteam dat moderner wil werken

  • À partir de Compagnon

    Zowe en VS Code voor je team

    Je ontwikkelaars werken op het mainframe vanuit VS Code en hun terminal, wat nieuwe collega's veel sneller op weg helpt.

    Ce que vous livrez

    • Installatie en configuratie van Zowe Explorer en CLI
    • Gedeelde profielen en instellingen
    • Workshop met oefeningen op jullie eigen code
    • Handleiding voor nieuwe medewerkers
    Durée
    2 tot 5 dagen
    Pour qui
    Mainframeteams die nieuwe, jongere collega's willen aantrekken en inwerken

  • À partir de Maître

    RACF-toegangsreview

    Je weet wie wat mag op je mainframe, waar de rechten te ruim zijn en wat je moet aanpassen om sterk te staan bij een audit.

    Ce que vous livrez

    • Analyse van RACF-profielen en rechten
    • Rapport met bevindingen naar prioriteit
    • Voorgestelde wijzigingen met commando's
    • Opvolging na uitvoering
    Durée
    1 tot 3 weken
    Pour qui
    Organisaties met een mainframe die een audit voorbereiden of hun beveiliging willen nakijken

  • À partir de Compagnon

    Batchketens in kaart brengen

    Je nachtelijke verwerking is niet langer een zwarte doos: elke keten is beschreven met haar jobs, afhankelijkheden en wat te doen als er iets misloopt.

    Ce que vous livrez

    • Schema's van de batchketens
    • Beschrijving van elke job en zijn invoer en uitvoer
    • Draaiboeken voor herstart
    • Lijst van risico's en verbeterpunten
    Durée
    2 tot 6 weken
    Pour qui
    Mainframeteams waar kennis bij een paar ervaren mensen zit die binnenkort vertrekken
Ce que vous pouvez faire après l’Atelier

Emploi

Métiers sur le marché belge

Voici comment s’appellent les emplois auxquels ce métier mène. Une formation n’est pas une garantie d’emploi : votre portfolio et votre travail font la différence.

  • Mainframe developer
  • COBOL developer
  • z/OS system programmer
  • Mainframe operator
  • Db2 for z/OS DBA
  • CICS specialist
  • Mainframe security specialist (RACF)
  • Mainframe DevOps engineer

Certifications

Les certifications auxquelles les modules préparent

De vraies certifications, délivrées par l’organisme lui-même. Nous ne les délivrons pas : vous passez l’examen auprès de l’organisme. Vérifiez toujours le contenu et le prix actuels chez lui.

  • IBM Z Xplore digitale badges (Concepts, Advanced, Expert)

    OrganismeIBM

    Gratis badges die je haalt door de uitdagingen op IBM Z Xplore af te werken; geen examencertificaat, maar een erkend bewijs van praktijk. Sluit aan bij alle leerlingmodules.

Confort de lecture

Rendez le site plus facile à lire. Votre choix est gardé sur cet appareil.

Taille du texte

Vous préférez les réglages de votre appareil (zoom, lecteur d'écran, mode sombre) ? Ils fonctionnent ici aussi.