Naar de inhoud
Atelierby nealvdv
WerkbankBegin gratis

Voorkeuren

Terug naar De Kaart

Ambacht · Draaien

Computers & Linux

Weten wat er onder de motorkap gebeurt, en de terminal durven gebruiken.

  • 9 modules
  • 220 studie-uren

Begin gratis met dit ambacht

WerkroosterModules en indicatieve studie-uren per rang
RangModulesUren
Leerling470
Compagnon390
Meester260
Samen9220

Waarom dit ambacht

Alles wat je later bouwt, draait op een computer met een besturingssysteem, bestanden en processen. Wie begrijpt hoe dat werkt, zoekt fouten sneller, schrijft betere code en raakt niet in paniek als een server iets vreemds doet. Hier leer je ook het belangrijkste ambacht van allemaal: zelf dingen opzoeken en uitzoeken.

Wat je vooraf nodig hebt

Niets. Een laptop en zin om dingen uit te proberen volstaan.

Het leerplan

Modules per rang

Elke module heeft lessen en één opdracht met een resultaat dat iemand anders kan nakijken. De uren zijn indicatief.

Je voortgang

Je vinkt modules af op dit toestel; er gaat niets naar een server. Op de Werkbank bewaar je je pad in een account, dien je je opdrachten in en krijg je het meesterteken van Neal.

Leerling

De basis. Met deze modules en een compagnonsproef word je Compagnon.

4 modules · 70 u

  1. Hoe een computer werkt

    15 studie-uren

    Je ontdekt wat er in een computer zit en hoe processor, geheugen, opslag en netwerk samenwerken. Zo weet je waarom een machine traag is en wat je eraan kunt doen.

    • Taakbeheer
    • htop
    • CrystalDiskInfo
    • UEFI-instellingen
    Lessen, opdracht en wat je daarna kunt
    Wat je daarna kunt
    • De onderdelen van een computer benoemen en hun rol uitleggen
    • Het verschil tussen RAM, SSD en cache uitleggen met een eigen voorbeeld
    • Een trage computer analyseren met taakbeheer of htop en de oorzaak aanwijzen
    • Een geschikte laptop of server kiezen voor een gegeven budget en gebruik
    Lessen
    1. Van stroom tot bits: wat een computer eigenlijk doet
    2. Processor, kernen en kloksnelheid
    3. Geheugen en opslag: RAM, SSD, HDD en cache
    4. Moederbord, BIOS en UEFI
    5. Randapparaten en drivers
    6. Waarom is mijn computer traag? Meten in plaats van gokken
    De opdracht

    Analyseer de trage pc van de boekhouder van een kleine vzw: meet CPU, geheugen en schijfgebruik, schrijf een advies van één pagina (vervangen, opwaarderen of opkuisen) en onderbouw het met schermafdrukken van je metingen.

  2. Besturingssystemen, bestanden en processen

    20 studie-uren

    Je leert wat een besturingssysteem doet en hoe Windows, macOS en Linux met bestanden, rechten en processen omgaan.

    • Ubuntu
    • VirtualBox
    • WSL
    • chmod
    • ps
    • systemctl
    Lessen, opdracht en wat je daarna kunt
    Wat je daarna kunt
    • De taken van een kernel uitleggen: processen, geheugen, bestanden en apparaten
    • Een bestandssysteem navigeren en de mappenstructuur van Linux uitleggen
    • Bestandsrechten lezen en aanpassen met chmod en chown
    • Processen opsporen, opvolgen en stoppen
    • Linux installeren in een virtuele machine en naast Windows gebruiken via WSL
    Lessen
    1. Wat een besturingssysteem doet
    2. Windows, macOS en Linux naast elkaar
    3. Bestandssystemen: NTFS, APFS, ext4
    4. De Linux-mappenstructuur: /etc, /var, /home en de rest
    5. Gebruikers, groepen en rechten
    6. Processen, signalen en diensten
    7. Virtuele machines en WSL
    De opdracht

    Installeer Ubuntu Server in een virtuele machine, maak drie gebruikers met een gedeelde projectmap waar alleen hun groep in mag schrijven, en lever de commando's plus een korte test die aantoont dat een vierde gebruiker er niet bij kan.

  3. De terminal en de shell

    20 studie-uren

    Je leert werken in de terminal: navigeren, zoeken, bestanden bewerken en commando's aan elkaar koppelen. Daarna voelt dat zwarte scherm niet meer eng aan.

    • bash
    • zsh
    • grep
    • find
    • awk
    • nano
    • vim
    • OpenSSH
    Lessen, opdracht en wat je daarna kunt
    Wat je daarna kunt
    • Vlot navigeren en bestanden beheren in bash zonder grafische interface
    • Tekst zoeken en filteren met grep, find, sort en pipes
    • Bestanden bewerken in nano en de basis van vim gebruiken
    • Omgevingsvariabelen en het PATH uitleggen en aanpassen
    • Inloggen op een server met SSH en sleutels
    Lessen
    1. Shell, terminal en prompt: wat is wat
    2. Navigeren: cd, ls, pwd en tab-aanvulling
    3. Bestanden: cp, mv, rm en waarom er geen prullenbak is
    4. Zoeken en filteren met grep, find en pipes
    5. Editors: nano en net genoeg vim
    6. Variabelen, PATH en je shellprofiel
    7. SSH en sleutelparen
    De opdracht

    Vind in een aangeleverd webserverlogboek van één maand de tien IP-adressen met de meeste 404-fouten, uitsluitend met shellcommando's. Lever de pijplijn, het resultaat en een uitleg per stap.

  4. Git en leren uitzoeken

    15 studie-uren

    Je leert je werk bijhouden met Git en samenwerken via GitHub. Je leert ook hoe je zelf antwoorden vindt: documentatie lezen, foutmeldingen begrijpen en AI verstandig inzetten.

    • Git
    • GitHub
    • man
    • Claude Code
    Lessen, opdracht en wat je daarna kunt
    Wat je daarna kunt
    • Een Git-repository opzetten, commits maken en de geschiedenis lezen
    • Met branches werken en een eenvoudig mergeconflict oplossen
    • Een pull request openen en een review verwerken
    • Een foutmelding stap voor stap ontleden en de juiste documentatie vinden
    • Claude Code of een andere AI-assistent gebruiken en het antwoord kritisch controleren
    Lessen
    1. Waarom versiebeheer
    2. Commits, staging en een goede commitboodschap
    3. Branches, merges en conflicten
    4. GitHub: remotes, pull requests en reviews
    5. Man-pages, officiële documentatie en goede zoekvragen
    6. Werken met AI: vragen, controleren, begrijpen wat je overneemt
    De opdracht

    Zet je configuratiebestanden (dotfiles) in een publieke Git-repository met een README, minstens tien betekenisvolle commits en één pull request die door een medeleerling is nagekeken en gemerged.

Compagnon

Het vak beheersen: grotere projecten, met nalezing per mijlpaal.

3 modules · 90 u

  1. Linux-beheer

    40 studie-uren

    Je beheert een Linux-machine zoals in de praktijk: pakketten, diensten, schijven, gebruikers en logboeken.

    • Debian
    • Ubuntu
    • Rocky Linux
    • systemd
    • journalctl
    • ufw
    • LVM
    • unattended-upgrades
    Lessen, opdracht en wat je daarna kunt
    Wat je daarna kunt
    • Software installeren en bijwerken met apt en dnf, ook onbeheerd
    • Diensten beheren en logboeken lezen met systemd en journalctl
    • Schijven en partities toevoegen, formatteren en koppelen
    • Een server veilig instellen: SSH-sleutels, firewall en automatische updates
    • Een probleem op een server systematisch opsporen aan de hand van logboeken
    Lessen
    1. Pakketbeheer met apt en dnf
    2. systemd: units, timers en journalctl
    3. Schijven, partities, LVM en mounts
    4. Netwerkinstellingen op Linux
    5. SSH verharden en ufw of firewalld
    6. Geplande taken met cron en systemd-timers
    7. Logboeken lezen en fouten opsporen
    De opdracht

    Richt een Debian- of Ubuntu-server in voor een fictieve architectenpraktijk: aparte beheerder zonder root-login, SSH alleen met sleutels, firewall, automatische beveiligingsupdates en een extra schijf voor data. Lever een installatiedocument waarmee een ander de server identiek opnieuw kan opbouwen.

  2. Scripten in bash

    30 studie-uren

    Je automatiseert terugkerend werk met bash-scripts die robuust zijn, fouten netjes afhandelen en door anderen te lezen zijn.

    • bash
    • ShellCheck
    • tar
    • rsync
    • systemd-timers
    Lessen, opdracht en wat je daarna kunt
    Wat je daarna kunt
    • Een bash-script schrijven met variabelen, voorwaarden, lussen en functies
    • Fouten afhandelen met exitcodes, set -euo pipefail en duidelijke meldingen
    • Argumenten en opties verwerken in een script
    • Scripts controleren met ShellCheck en eenvoudig testen
    • Beslissen wanneer bash volstaat en wanneer Python beter is
    Lessen
    1. Je eerste script en de shebang
    2. Variabelen, aanhalingstekens en waarom ze ertoe doen
    3. Voorwaarden, lussen en functies
    4. Exitcodes en foutafhandeling
    5. Argumenten en opties
    6. ShellCheck en leesbare scripts
    7. Wanneer stop je met bash
    De opdracht

    Schrijf een back-upscript voor de server uit de vorige module: het maakt dagelijks een gecomprimeerde kopie van de datamap, bewaart er veertien, logt naar journalctl en stuurt bij een fout een melding. Lever het script zonder ShellCheck-waarschuwingen en een test die een herstel aantoont.

  3. Git voor teams

    20 studie-uren

    Je werkt met Git zoals een team dat doet: een duidelijke branchstrategie, nette geschiedenis, beschermde branches en releases.

    • Git
    • GitHub
    • git reflog
    • GPG of SSH-ondertekening
    Lessen, opdracht en wat je daarna kunt
    Wat je daarna kunt
    • Een branchstrategie kiezen en uitleggen voor een klein team
    • Geschiedenis opruimen met rebase en verloren werk terughalen met reflog
    • Branchbeveiliging en verplichte reviews instellen op GitHub
    • Releases taggen en een changelog bijhouden
    Lessen
    1. Trunk-based werken en feature branches
    2. Rebase, squash en een leesbare geschiedenis
    3. Reflog: niets is echt weg
    4. Branchbeveiliging en code owners
    5. Tags, releases en semantische versies
    6. Commits ondertekenen
    De opdracht

    Neem een rommelige repository met conflicterende branches over, breng ze samen zonder werk te verliezen, stel branchbeveiliging in en publiceer een eerste release met changelog. Lever een verslag van wat je deed en waarom.

Meester

Wat een Meester zelfstandig moet kunnen, als voorbereiding op de meesterproef.

2 modules · 60 u

  1. Systemen doorgronden

    40 studie-uren

    Je kijkt dieper: prestaties meten, geheugen en I/O analyseren en vreemd gedrag verklaren tot op het niveau van systeemaanroepen.

    • vmstat
    • iostat
    • strace
    • lsof
    • sysctl
    • perf
    Lessen, opdracht en wat je daarna kunt
    Wat je daarna kunt
    • Een prestatieprobleem meten en de bottleneck aanwijzen: CPU, geheugen, schijf of netwerk
    • Systeemaanroepen van een proces volgen met strace
    • Kernelparameters en limieten bewust afstellen
    • Een postmortem schrijven die oorzaak, gevolg en maatregelen helder maakt
    Lessen
    1. De USE-methode: gebruik, verzadiging, fouten
    2. CPU en geheugen meten: top, vmstat, free
    3. Schijf-I/O meten met iostat en iotop
    4. strace, lsof en wat een proces echt doet
    5. Kernelparameters met sysctl en ulimits
    6. Postmortems zonder schuldvraag
    De opdracht

    Krijg een server met een verborgen prestatieprobleem toegewezen, vind de oorzaak, los het op en schrijf een postmortem met metingen voor en na. Neal controleert of je verklaring klopt.

  2. Anderen leren uitzoeken

    20 studie-uren

    Je leert het fundament doorgeven: uitleggen zonder te betuttelen, goede oefeningen maken en een Leerling begeleiden tot hij zelf zoekt.

    • Git
    • Markdown
    • een Linux-lab
    Lessen, opdracht en wat je daarna kunt
    Wat je daarna kunt
    • Een technisch begrip uitleggen op drie niveaus: klant, Leerling en Compagnon
    • Een oefening ontwerpen met een resultaat dat je objectief kunt nakijken
    • Een Leerling begeleiden met vragen in plaats van antwoorden
    • Feedback geven op scripts en documentatie die iemand vooruithelpt
    Lessen
    1. Hoe mensen technische dingen leren
    2. Uitleggen op verschillende niveaus
    3. Oefeningen met controleerbaar resultaat
    4. Coachen met vragen
    5. Feedback die helpt
    De opdracht

    Ontwerp een oefening voor de module De terminal en de shell, begeleid er twee Leerlingen door en lever de oefening, je nakijksleutel en hun eindresultaat met je feedback.

De Meesterproef

Zo word je Meester in dit ambacht

Je bouwt en documenteert de volledige Linux-omgeving voor een echte klant of een open-sourceproject: serverinrichting, beveiliging, geautomatiseerde back-ups met hersteltest en beheerscripts in Git. Een ander moet de omgeving met jouw documentatie volledig opnieuw kunnen opbouwen. Neal beoordeelt het werk, de documentatie en een live hersteltest.

Echt werk, beoordeeld door Neal. Je bent Meester per ambacht, niet in heel het vak tegelijk.

Voor klanten

Wat je hiermee voor klanten kunt doen

Wat een klant van je kan vragen zodra je dit ambacht beheerst, en vanaf welke rang. De duur is indicatief.

  • Vanaf Compagnon

    Linux-server inrichten

    Je krijgt een server die veilig is ingesteld, zichzelf bijwerkt en die een ander ook kan beheren dankzij duidelijke documentatie.

    Wat je oplevert

    • Geïnstalleerde en verharde Linux-server
    • SSH met sleutels, firewall en automatische beveiligingsupdates
    • Installatie- en beheerdocument
    • Overdracht van toegang en wachtwoorden via een wachtwoordbeheerder
    Duur
    1 tot 3 dagen
    Voor wie
    Kleine bedrijven, scholen en verenigingen die een eigen server willen of al hebben

  • Vanaf Compagnon

    Doorlichting van een bestaande server

    We kijken je bestaande server na en zeggen je eerlijk wat goed zit, wat risico loopt en wat eerst moet gebeuren.

    Wat je oplevert

    • Overzicht van versies, diensten en openstaande updates
    • Lijst van risico's met prioriteit
    • Concreet actieplan
    • Nagesprek van een uur
    Duur
    1 tot 2 dagen
    Voor wie
    Bedrijven met een server die ooit door iemand anders is opgezet

  • Vanaf Compagnon

    Terugkerende taken automatiseren

    Werk dat iemand elke week met de hand doet, gebeurt voortaan vanzelf en betrouwbaar.

    Wat je oplevert

    • Script of geplande taak die het werk overneemt
    • Foutmeldingen naar de juiste persoon
    • Code in Git met uitleg
    • Korte overdracht aan wie het opvolgt
    Duur
    1 tot 5 dagen
    Voor wie
    Kmo's en administraties met repetitief werk op computers of servers

  • Vanaf Meester

    Prestatieprobleem oplossen

    Je systeem is traag of valt af en toe uit. We meten, vinden de echte oorzaak en lossen ze op.

    Wat je oplevert

    • Metingen voor en na
    • Verklaring van de oorzaak in gewone taal
    • Uitgevoerde oplossing
    • Postmortem met maatregelen om herhaling te voorkomen
    Duur
    2 tot 5 dagen
    Voor wie
    Bedrijven en organisaties met een kritieke toepassing op Linux

  • Vanaf Meester

    Linux-opleiding voor je team

    Je medewerkers leren zelfstandig met de terminal en je servers werken, op hun eigen systemen.

    Wat je oplevert

    • Opleiding op maat van een tot drie dagen
    • Oefeningen op jullie eigen omgeving
    • Naslagdocument met de belangrijkste commando's
    Duur
    1 tot 3 dagen
    Voor wie
    IT-teams, ontwikkelaars en scholen die Linux willen leren gebruiken
Wat je na het Atelier kunt doen

Werk

Beroepen op de Belgische markt

Zo heten de jobs waar dit ambacht naartoe leidt. Een opleiding is geen jobgarantie: je portfolio en je werk maken het verschil.

  • Linux-systeembeheerder
  • System engineer
  • IT-support medewerker
  • Junior DevOps engineer
  • Technisch helpdeskmedewerker

Certificaten

Certificaten waar de modules op voorbereiden

Echte certificaten, uitgereikt door de uitgever zelf. Wij reiken ze niet uit: het examen leg je af bij de uitgever. Kijk de actuele inhoud en prijs altijd bij de uitgever na.

  • CompTIA A+

    UitgeverCompTIA

    Hoe een computer werkt en Besturingssystemen leggen de basis voor de hardware- en OS-delen.

  • LPI Linux Essentials

    UitgeverLinux Professional Institute

    Haalbaar na de vier Leerling-modules.

  • LPIC-1

    UitgeverLinux Professional Institute

    Linux-beheer en Scripten in bash dekken het grootste deel van beide examens.

  • Linux Foundation Certified System Administrator (LFCS)

    UitgeverThe Linux Foundation

    Praktijkexamen; Linux-beheer en Scripten in bash bereiden je voor.

  • Red Hat Certified System Administrator (RHCSA)

    UitgeverRed Hat

    Na Linux-beheer, met extra oefening op RHEL of Rocky Linux.

  • GitHub Foundations

    UitgeverGitHub

    Git en leren uitzoeken en Git voor teams.

Leesgemak

Maak de site makkelijker om te lezen. Je keuze blijft bewaard op dit toestel.

Tekstgrootte

Gebruik je liever de instellingen van je toestel (zoom, schermlezer, donkere modus)? Die werken hier ook gewoon.